Terug naar overzicht

Linkse fracties: ‘Schaf collegegeld en prestatiebeurs af’

De vervanging van de huidige studiefinanciering door een sociaal leenstelsel is prima. Maar alleen als het collegegeld en het prestatieregime worden afgeschaft.
Met dat gezamenlijke standpunt hebben de PvdA, GroenLinks en de Landelijke Studentenbond de besprekingen over de Onderwijsbegroting in de Tweede Kamer vandaag en morgen op scherp gezet. De twee linkse partijen en de studentenvakbond waarschuwen voor leenaversie. Veel studenten zouden bang zijn om met een onbetaalbare schuld te blijven zitten, en dat belemmert volgens hen de toegankelijkheid van het hoger onderwijs.

Vorige week stelde de commissie Vermeend nog voor om studenten nog meer of zelfs alles te laten lenen. In het nieuwste Hoger Onderwijs en Onderzoeksplan rept staatssecretaris Nijs van een ‘andere financiële verantwoordelijkheidsverdeling’ tussen overheid en studenten. Volgens berekeningen van het Centraal Planbureau kan de overheid 3,2 miljard euro besparen met een volledig leenstelsel.
Maar van besparen op de hoger onderwijs mag geen sprake zijn, vinden PvdA, GroenLinks en de LSVb. Dat zou ook niet hoeven, wanneer studenten hun studievoorschotten later terugbetalen in de vorm van een academicusbelasting die afhankelijk is van de studieduur. En die kan worden bekort door afschaffing van het collegegeld. Omdat studenten nu niet van hun beurs kunnen leven, heeft 80 procent een bijbaan van 16 uur. Geen wonder dat een vierjarige studie gemiddeld in 5,6 jaar wordt afgerond, aldus de twee linkse fracties en LSVb.

De eensgezindheid is opmerkelijk. In februari van dit jaar was de boot nog aan toen de PvdA in een persbericht durfde te beweren samen met de LSVb aan een sociaal leenstelsel te werken. Toenmalig LSVb-voorzitter Noortje van der Meij zei: ‘We willen niet gebruikt worden door de PvdA als legitimatie voor bezuinigingsbeleid.’
Dat waren echter andere tijden. Er was net een ambtelijk advies uitgelekt om 700 miljoen euro te besparen op onder meer de studiefinanciering en de ov-jaarkaart, terwijl de PvdA nog met het CDA onderhandelde over een coalitie die er nooit zou komen. Nu de christendemocraten samen met de VVD en D66 een kabinet hebben gevormd, kan de PvdA vanuit de oppositiebankjes weer vrijelijk ageren tegen eventuele nieuwe bezuinigingen op het hoger onderwijs.

Het CDA vaart een wat gematigder koers. Hoger-onderwijsspecialist Cisca Joldersma wil dat de Tweede Kamer een streep haalt door de plannen van Nijs om te experimenteren met selectie van studenten en het heffen van topcollegegelden. De drie miljoen euro die de staatssecretaris daarvoor op de begroting heeft gereserveerd, kan volgens de christendemocrate beter worden gebruikt om het hoger onderwijs toegankelijker te maken voor gehandicapten. (PH/HOP)

Meer lezen?