Terug naar overzicht

Bètatekort bestaat wél, maar je moet het breed zien

‘Verschrikkelijk!’ ‘Een typische economenbril.’ Deskundigen reageren overwegend kritisch op de opzienbarende conclusie van twee economen van het Centraal Planbureau vorige week dat er geen sprake zou zijn van een tekort aan bèta’s op de arbeidsmarkt.

‘Het spoort niet met het beeld dat wij hebben, noch met het overheidsbeleid’, reageert Chiel Renique van werkgeversorganisatie VNO-NCW geprikkeld. ‘Alle signalen staan op rood. Uit recente onderzoeken blijken wel degelijk knelpunten, bijvoorbeeld bij scheikundigen en technici in de metaal- en elektrosector. De economen van het CPB hebben alleen naar indirecte indicatoren gekeken, zoals salaris.’
Hij waarschuwt dat het idee van de CPB-economen om bèta’s zonodig uit het buitenland te halen een riskante noodoplossing is. ‘Het aantrekken van toptalent is voor Nederland lastiger dan voor Engelstalige landen. Bovendien draagt een tekort aan Nederlandse technici bij aan uitbesteding van research naar het buitenland.’ Renique wijst er ook op dat de bekostiging en kwaliteit van universitaire onderzoekscentra onder druk komen als er te weinig studenten en promovendi zijn. ‘Dat probleem speelt nu al.’
Ook projectleider Remke Bras-Klapwijk van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek/Beweton (STT) vindt de CPB-oplossing ‘te makkelijk’. ‘Bij innovatie moet je niet alleen naar de techniek kijken, maar ook naar de maatschappelijke behoefte. Dat maatschappelijk inzicht is voor mensen uit een andere cultuur moeilijker.’
Als technici doorstromen naar andere functies moeten ze daar ook gevoel voor hebben, vindt Bras-Klapwijk. ‘We hebben bruggenbouwers nodig, die sociaal en ondernemend zijn. Daar moet het onderwijs beter op inspelen. Gelukkig worden er nu wel hier en daar “brede bèta’s” opgeleid, maar we moeten ook alfa’s en gamma’s laten zien wat ze met techniek kunnen.’
Henk Dits van het Forum Wetenschap en Techniek stelt dat in het CPB-rapport alleen is gekeken naar de behoefte aan bèta’s in de grote onderzoekscentra van het bedrijfsleven. ‘Veertig procent komt echter op andere plaatsen terecht, zoals in het onderwijs. Technici in commerciële beroepen en de dienstensector worden niet tot het bètatekort gerekend, evenals gepromoveerden.’

Heeft het CPB-rapport gevolgen voor de bètalobby? Het lijkt er niet op. Deltapunt (opvolger van Axis) voelt zich gesteund door veel mensen in het veld, zegt woordvoerder Rolf Schreuder. ‘Natuurlijk moet je niet stoppen met nadenken. Maar onze organisatie stoelt op een grondige analyse die nog altijd klopt. Actie blijft hard nodig.’ (OvB/HOP)

Meer lezen?