Terug naar overzicht

AOb-voorzitter: functiewaardering hogescholen moet anders

Het nieuwe functiewaarderingssysteem in het hbo moet zo snel mogelijk op de helling, vindt voorzitter Walter Dresscher van de Algemene Onderwijsbond. Het vormt een regelrechte bedreiging voor de onderwijskwaliteit en de medezeggenschapsraden kunnen zich er slecht tegen verweren.

Zeker, de AOb heeft bij de cao-onderhandelingen in 2005 zelf ingestemd met het nieuwe functiewaarderingssysteem. Maar vooral omdat het oude systeem allang niet meer voldeed. ‘Vroeger werden docenten ingeschaald en beloond op grond van hun vooropleiding. Hoe je als docent functioneerde speelde nauwelijks een rol.’

Na lang onderhandelen zette de AOb zijn handtekening onder het door de hogescholen voorgestelde functiewaarderingssysteem van de Hay Group. Het principiële nadeel daarvan is volgens Dresscher dat het is toegesneden op hiërarchische, piramidale organisaties met veel personeel in lage functies en weinig mensen in de top. ‘Wie aan meer mensen leiding geeft, zit hoger in de boom. Onderwijsinstellingen hebben met een grote groep docenten in de middenschalen. Daardoor is zo’n systeem voor een hogeschool veel minder geschikt.’

Het kwam volgens Dresscher vooral door het gebrek aan alternatieven dat de AOb instemde met de Hay-methode. ‘Anders was elke hogeschool haar personeel zelf gaan inschalen en dat wilden we hoe dan ook voorkomen. In dit systeem is bovendien een landelijke beroepsprocedure opgenomen waarmee werknemers van hogescholen bezwaar kunnen maken tegen bijvoorbeeld hun inschaling.’

Hij is geschrokken van de uitwerking van het systeem. ‘Docenten die op grond van hun opleiding vroeger vanzelfsprekend in salarisschaal twaalf zaten, worden nu massaal in tien gezet. Ze voelen zich vaak zwaar gepakt, ook als ze hun oude salaris behouden.’

Dat is fnuikend voor hun motivatie en bedreigend voor de toekomst van het hbo, vindt de AOb. ‘Nieuwe docenten worden steeds vaker op instructeursniveau ingeschaald. Zij onderhouden het contact met de studenten. Hoog ingeschaalde docenten met ervaring hebben leidinggevende taken, ontwikkelen onderwijs en opereren meer op de achtergrond. Aan lesgeven komen ze nauwelijks toe.’

Dresscher wil het functiewaarderingssysteem bij de eerstvolgende onderhandelingen over de hbo-cao hoog op de agenda zetten. Een van de denkbare oplossingen is dat het Hay-systeem wordt aangepast: vooropleiding, kennis en inspiratie zouden zwaarder moeten wegen, zodat ook docenten die ‘alleen’ goed lesgeven een hoog salaris kunnen verdienen.

Over de invloed van de medezeggenschapsraden op de totstandkoming van het functiehuis van hun hogeschool is Dresscher somber. ‘Ze zouden moeten meebeslissen over de organisatie van het onderwijs en de functies die daarvoor nodig zijn, maar krijgen dat instemmingsrecht lang niet altijd.’

De AOb bezint zich momenteel op de vraag of hij zich nadrukkelijker moet gaan bemoeien met de vaststelling van het functiehuis bij hogescholen en de organisatie van het werk. ‘Vakbonden hebben die rol in het verleden dikwijls gespeeld, vooral als ze dicht op de beroepsinhoud zaten. Dat gold bijvoorbeeld voor de bonden van diamantslijpers. Misschien moet je in het hbo meer die kant op denken, want er moet echt een eind komen aan die eindeloze verdunning van het primaire proces.’ (HC, HOP)

Meer lezen?