Terug naar overzicht

Marktwerking in hbo leidt niet tot beter onderwijs

De experimenten met marktwerking in het hoger beroepsonderwijs zijn nergens op uitgelopen. Ze hebben niet tot beter of toegankelijker onderwijs geleid, schrijft minister Bussemaker aan de Tweede Kamer.

Eigenlijk waren de twee experimenten gedoemd te mislukken. De voorwaarden waren streng, waardoor private aanbieders weinig zin hadden om eraan mee te doen. Ze mochten bijvoorbeeld niet zelf het tarief van hun opleidingen bepalen en mochten ook hun studenten niet aan de poort selecteren.

Evaluatie
De uitkomsten van de evaluatie laten zich raden. De rapporteurs kunnen niet zeggen of de invoering van een ‘open bestel’ (waarin private en publieke onderwijsinstellingen gelijke kansen krijgen) tot beter of slechter onderwijs leidt.

Er deden in totaal negentien opleidingen aan de twee experimenten mee. In het eerste experiment konden niet-bekostigde opleidingen voor bekostiging in aanmerking komen (bijvoorbeeld bouwkunde van de LOI en toegepaste psychologie van de NTI).

Small Business & Retail Management
Het tweede experiment speelde zich af binnen de opleiding small business & retail management, waarvoor private partijen zich ook mochten inschrijven. Dat deed alleen de LOI.

Er gaat verder niets met de uitkomsten gebeuren, meldt minister Bussemaker. Maar ze ziet wel aanleiding tot nieuwe experimenten. In het deeltijdonderwijs zullen studenten voor bepaalde opleidingen vouchers krijgen die ze mogen inwisselen bij de onderwijsinstelling van hun keuze. Het geld volgt dus de student. Ook private onderwijsinstellingen mogen aan dat experiment meedoen. Overigens waren die experimenten in het najaar al aangekondigd.

Losse modules
Dan krijgen de deelnemers ook meer vrijheid. Studenten kunnen zich bijvoorbeeld voor losse modules inschrijven en zo hun diploma bij verschillende opleidingen bij elkaar sprokkelen. Verder mogen instellingen hun opleidingen aanbieden waar ze maar willen, ook in steden waar de concurrent zit.

Een probleem van een experiment is natuurlijk dat het tijdelijk is. Waarom zouden private onderwijsaanbieders investeren als hun opleiding aan het einde van het experiment de deuren weer moet sluiten? Dat bezwaar kan Bussemaker niet helemaal wegnemen, schrijft ze, maar ze gaat wel een ‘duidelijk perspectief’ bieden. Wanneer de uitkomsten goed zijn, zullen daar consequenties aan worden verbonden.

Deeltijdonderwijs
Als er straks meer mensen aan het deeltijdonderwijs gaan deelnemen, als het onderwijs sterker op de vraag van studenten en werkgevers is gericht en als meer mensen hun diploma behalen, dan is het experiment wat haar betreft geslaagd.

Meer lezen?