Moet vlees uit de kantine? Vijf vragen over een veganistisch dieet

    Lobke Faasen zet zich als diëtist met een groen hart in om de urgentie van de overstap op een meer plantaardig voedingspatroon op de kaart te zetten. Afgelopen vrijdag sprak ze op de Nationale Dag voor Duurzaamheid in het Hoger Onderwijs die werd georganiseerd op Avans in Den Bosch. Maar waarom moeten we onze biefstukjes laten staan? Vijf vragen en antwoorden over veganistisch eten.

    Waarom moeten we veganistisch eten?
    “Dierlijke producten zijn enorm klimaatbelastend. Elke minuut verdwijnen er veertig voetbalvelden bos, voornamelijk om plaats te maken voor landbouwgrond om landbouwgrond aan te leggen waar grondstoffen voor veevoer worden verbouwd, alhoewel de teelt van palmolie ook een enorme bijdrage doet. Nu al neemt landbouwgrond 35 procent van al het beschikbare land in beslag. Driekwart daarvan wordt gebruikt voor grondstoffen voor veevoer. Deze situatie is onhoudbaar. Een vegetariër daarentegen heeft zeven keer zo weinig landbouwgrond nodig dan een vleeseter. Iemand die veganistisch eet nog minder. Je voeding is daarom de simpelste en meest consistente manier om je klimaatimpact te verkleinen.”

    Vlees en zuivel zijn toch noodzakelijk in ons dieet?
    “Dat is een mythe. Feit is: we kunnen prima zonder. Alle essentiële voedingsstoffen die we in vlees, zuivel of ei vinden, komen uiteindelijk uit de bodem, de planten zelf of worden aangemaakt door micro-organismen. We kunnen prima het tussenproduct skippen en direct naar de bron gaan: plantaardige voeding. Een gorilla wordt ook niet groot en sterk van vlees, maar haalt al zijn eiwitten uit planten.”

    “De enige uitzondering hierop is vitamine B12, die wordt aangemaakt door micro-organismen die aanwezig zijn op het aardoppervlak. Door onze schone maatschappij (wassen, water filteren etc.) en het gebruik van bestrijdingsmiddelen komt dit micro-organisme steeds minder voor op de bodem en in ons drinkwater en krijgen we geen vitamine B12 meer binnen via plantaardige voeding. De koeien, kippen en varkens zelf trouwens ook niet, daarom suppleert de boer het ook voor hun aan het veevoer. Ook hierin kunnen we dus prima het tussenproduct kippen en zelf vitamine B12 suppleren. Dat lijkt zelfs een veel beter idee, omdat we heel veel vitamine B12 tekorten zien onder vleeseters.”

    “Gemiddeld genomen bevatten dierlijke producten meer (verzadigd) vet en cholesterol. Terwijl plantaardige eiwitten komen met veel minder (verzadigd) vet én vezels, antioxidanten en fytonutriënten. Daarbij komt ook dat dierlijke producten gemiddeld een hogere caloriedichtheid hebben. Voor een bepaalde hoeveelheid vlees of kaas eet je dus makkelijker meer calorieën dan wanneer je die hoeveelheid zou eten aan groente, fruit of peulvruchten. Daarbij komt ook dat vlees geen vezels bevat en planten er vol mee zitten, waardoor een plantaardig voedingspatroon beter verzadigd. Mijn advies is dus: skip het cholesterol en (verzadigd) vet en ga naar de bron van de voedingsstoffen: planten.”

    Maar vlees is toch veel te lekker?
    “Dat hoor ik wel vaker. Lekker is volgens mij geen goed argument. Cocaïne is ook lekker, maar daarom leggen we het ook niet in de schoolkantine. Roken werd (en wordt nog steeds) ook gezien als lekker, maar ondanks dat zie je al jaren steeds meer initiatieven om roken onaantrekkelijk te maken. Bovendien is smaak aan te leren en onderhevig aan verandering. Geef het twee weken (voor de één iets korter en de ander misschien iets langer) en dan veranderen je smaakvoorkeuren daadwerkelijk.”

    Goed, ik ga minder vlees eten. Maar hoe doe ik dat?
    “Het is een kwestie van de eerste stap zetten. Het is niet logisch dat je niets doet, omdat je het gevoel hebt dat je alles moet doen. Vlees laat zich in een voedingspatroon heel goed vervangen voor peulvruchten, tofu, tempeh of noten. Als je het in het begin moeilijk vindt om vlees te vervangen, kun je vleesvervangers kopen. De kwaliteit daarvan is de laatste jaren enorm verbeterd. De meeste mensen proeven amper verschil tussen een echte burger en een kant-en-klare vega hamburger.”

    Wat moet Avans doen?
    “Een mooi initiatief wat op steeds meer plekken wordt uitgerold is: carnivoor? Geef het door! De Erasmus Universiteit en sinds kort ook gemeente Amsterdam werken al zo. Waar het op neerkomt is dat de norm wordt omgedraaid. Iedereen kan vlees krijgen, maar je moet er wel zelf actief naar vragen (i.p.v. dat de vegetariër of veganist haar dieetwensen aan moet geven). Dat zou voor Avans ook een mooie stap zijn.”

    Volgens de diëtist hoeft cateraar Eurest niet al te bang zijn voor negatieve reacties. “Ik weet dat vlees verbergen een impopulaire maatregel is. Maar zodra een vleesloos dieet de norm is, accepteren de mensen dat. Vergelijk het met de nieuwe donorwet, die in 2020 van kracht wordt. Toen de Tweede Kamer de wet aannam, was er veel protest. Nu hoor je er al veel minder over. Het actieve verzet is gestopt, mensen hebben het geaccepteerd.”

    Meer artikelen over

          

    Deel dit artikel

    Reageer op dit artikel

    * Verplicht veld

    Reacties

    • Wat een uitstekend initiatief! En de reacties zijn helaas zoals altijd. Dat het consumeren van dierlijke producten schadelijk is voor mens, deze aardbol (onze enige planeet lieve mensen) en dat de dieren door een hel gaan zijn niet te weerleggen feit

    • Altijd weer grappig om te zien hoe fel carnisten reageren in de commentaren als hun eetverslaving in het geding is. Minder grappig dat ze denken dat ad hominem aanvallen op kunnen tegen kennis opgedaan in wetenschappelijk onderzoek.

    • Ik pleit voor een eerlijke VVV keuze: vlees – vegetarisch – veganistisch.
      Dus alledrie gelijkwaardig en gelijkmatig uitstallen en prijzen.
      Maar stop met voor mij kiezen. Dat kan ik prima zelf.

    • Dit is dus hoe het NIET moet!

      Op zich zou gemiddeld een stuk minder vlees eten heel goed zijn, maar een veganistisch dieet proberen op te leggen aan anderen is nogal extreem.
      De redenering erachter is daarnaast niet erg sterk bij deze mevrouw.

    • Dat we prima zonder vlees en zuivel kunnen, is een fabel, geen feit. Ik kan me niet voorstellen dat je dit leert op een opleiding voor dietist.
      De vergelijking tussen vlees en cocaine vind ik verder smakeloos.

    • Lees het boek Gezond eten, gezond ouder worden van prof Eric de Maerteleire en the Angry chef (Jay Rayner) , en je zal zoveel domme dingen niet meer zeggen. Als diëtist dan nog wel. Erg.

    • Dat dit artikel met deze inhoud zomaar op Punt wordt geplaatst is toch wel een nieuw dieptepunt. Wat een prestatie!

    • Zeer vreemde stellingen neemt deze diëtiste aan: “een gorilla is ook vegetarisch maar wel gespierd…”, voor zover mijn beperkte kennis gaat is het veteringsstelsel van een gorilla anders dan bij een mens. Rare vergelijking…

    • Vlees = cocaïne en alle dierlijke producten zijn ongezond? Zelf ben ik van een volledig veganistisch dieet weer vis gaan eten (niet meer dan eens in de week) vanwege een drastisch tekort aan omega 6 en vitamine B. Niet alles is zo kort door de bocht.

    • Een veganistisch dieet is lang niet altijd gezond. Het wordt niets voor niets ontraden om kinderen op een veganistisch dieet te zetten. Zie https://www.duurzaamnieuws.nl/veganistisch-dieet-voor-kinderen-gevaarlijk-of-niet/.