Terug naar overzicht

Veel drinken, veel stress: mentale gezondheid studenten ‘zeer zorgwekkend’

illustratie: Julika Runow
Illustratie: Julika Runow

Studenten kampten dit voorjaar met stress, slaapproblemen en levensmoeheid. Ook dronken en blowden ze veel. Het demissionaire kabinet wil de mentale problemen “met de grootste urgentie” aanpakken.

Zeer zorgwekkend, noemt het kabinet de uitkomsten van de eerste ‘Monitor mentale gezondheid en middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs’, die gemaakt is door het Trimbos-instituut, het RIVM en de GGD.

Er zijn dit voorjaar ruim 28 duizend studenten van zeven hogescholen en acht universiteiten ondervraagd over hun welzijn en middelengebruik. Het onderzoek is uitgevoerd ten tijde van de avondklok en de sluiting van de horeca in de derde coronagolf.

Levensmoe
Twee op de drie studenten voelden zich toen emotioneel uitgeput. Een kwart was levensmoe en had weleens de wens om na het inslapen nooit meer wakker te worden. Vier procent had die wens zelfs vaak.

Ruim één op de vier studenten is een overmatige of zware drinker. Overmatig (11 procent) betekent voor mannen meer dan 21 glazen alcohol per week, en voor vrouwen meer dan veertien. ‘Zware’ drinkers (16 procent) nuttigen minstens één keer in de week zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen).

© HOP. Bron: ‘Monitor mentale gezondheid en middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs’.

Cannabis blijkt behoorlijk geaccepteerd onder studenten. Een op de drie heeft dat in de voorgaande twaalf maanden weleens gerookt, en acht procent doet het wekelijks. De onderzoekers keken naar meer middelengebruik en verslavingen, waarbij vooral gamen opvalt: vijf procent doet dat te veel.

Grootschalig onderzoek
Er waren al zorgen over de mentale gezondheid van studenten voordat de coronapandemie uitbrak, vooral vanwege de studiedruk en oplopende studieschulden. Toen is dit onderzoek al aangekondigd. Het is de eerste keer dat de mentale gezondheid van studenten op deze schaal is onderzocht.

Wie hoge studieschulden heeft, blijkt meer middelen te gebruiken. Dat is volgens de onderzoekers aanleiding tot zorg, al kunnen ze niet zeggen hoe oorzaak en gevolg in elkaar zitten.

© HOP. Bron: ‘Monitor mentale gezondheid en middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs’.

Van de studenten heeft 62 procent veel stress ervaren in de vier weken voorafgaand aan het invullen van de vragenlijst. Bij ruim de helft kwam dat door de coronacrisis, maar een nóg grotere groep (72 procent) wijt de stress aan de studie. 

De onderzoekers adviseren een aanpak voor middelenpreventie onder studenten, met name gericht op groepen als buitenlandse studenten en studenten met een functiebeperking, die extra kwetsbaar blijken. Ook zouden onderwijsinstellingen meer aandacht moeten schenken aan het mentaal welbevinden van studenten.

Studiefinanciering
“Uiteraard is het aannemelijk dat de klachten deels gerelateerd zijn aan de coronapandemie en de daarmee samenhangende maatregelen”, schrijven minister Van Engelshoven (Onderwijs) en staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid) in een brief aan de Tweede Kamer.

Maar volgens de bewindslieden roept het rapport wel vragen op over de organisatie en financiering van het onderwijssysteem. “Ook de financiële situatie van studenten en de perspectieven op de arbeids- en woningmarkt kunnen een rol spelen”, stellen ze.

Het kabinet gaat met instellingen in gesprek over een aanpak. Het onderzoek wordt over twee jaar herhaald om te zien hoe studenten er dan voor staan.

Schrikbarend
De studentenorganisaties, die al jaren aan de bel trekken, zien hun gelijk bevestigd. “Het is schrikbarend om te zien dat zoveel studenten moeite hebben om hun hoofd boven water te houden”, zegt voorzitter Lisanne de Roos van het Interstedelijk Studenten Overleg. “Na vandaag kan niemand meer zeggen dat mentale problemen slechts bij enkele studenten voorkomen.”

Ook de Landelijke Studenten Vakbond reageert geschokt. “Je studententijd zou moeten draaien om persoonlijke ontwikkeling, maar het omgekeerde is het geval: studenten bezwijken onder de prestatiedruk. Dat is extreem zorgwekkend”, zegt voorzitter Ama Boahene.

Ze benadrukt dat er meer moet gebeuren voor het mentale welzijn van studenten. “Oplossingen die nu geboden worden zijn vaak slechts een doekje voor het bloeden, terwijl er preventief beleid nodig is. Structurele oorzaken zoals prestatiedruk, eenzaamheid en het leenstelsel moeten worden aangepakt. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid van onderwijsinstellingen en de landelijke politiek.”

Wat vind jij ervan?

Reageer

Punt. Of had jij nog wat?

Meer lezen?