Een laag cijfer halen, dat maakt veel in mij los. Frustratie, irritatie en jaloezie op anderen die wel een goed cijfer hebben gehaald. Dat is eigenlijk heel gek. Waarom zou je jaloers zijn op een andere student omdat hij zijn werk goed gedaan heeft?
Voor mij komt dat doordat het voelt alsof ik de mensen om me heen én mezelf teleurstel. Dat komt weer doordat ik mezelf een enorme prestatiedruk opleg. Ik voel die druk zelfs bij het schrijven van deze column. Misschien is dat ook wel één van de redenen dat ik de afgelopen maanden niks heb geschreven. Ik voelde me zo ontregeld door het volgen van een keuzemodule buiten de deur dat ik er geen vertrouwen meer in had dat ik nog kwaliteit kon leveren. Volgens mij herkennen veel studenten dat gevoel. Ik vraag me af waar die druk vandaan komt.
Sommige mensen krijgen die druk opgelegd door anderen, soms bewust en soms onbewust. Bij mij thuis ben ik de jongste én degene die het hoogste onderwijsniveau volgt. Daardoor kreeg ik vroeger opmerkingen van mijn broer en zus als: “Ja maar jij bent de slimme, jij moet je potentie waarmaken.” Ik weet zeker dat dit lief bedoeld was, maar voor een jongen van veertien voelt dat toch als behoorlijk veel druk.
Daarnaast vergelijken we onszelf constant met anderen. En social media helpt daar niet bepaald bij. Vroeger gebeurde dat op Facebook, tegenwoordig vooral op Instagram en LinkedIn: een eindeloze rivier aan succesverhalen, prestaties en “mooie nieuwe kansen”. Persoonlijk krijg ik daar soms het gevoel van dat ik achterloop. Alsof iedereen bezig is met bestuursjaren, startups en traineeships, terwijl ik al blij ben als ik een week lang normaal slaap of niet vergeet de planten water te geven.
Mijn rationele brein weet echt wel dat ik genoeg doe. Misschien geen baanbrekende onderzoeken of inspirerende LinkedIn-posts met “trots om aan te kondigen…”, maar zeker niet niks.
Het is natuurlijk een vertekend beeld. Niemand post dat hij iets compleet verknald heeft. Social media is nou eenmaal een zorgvuldig samengesteld hoogtepuntalbum. Dat weet ik ook wel. Comparison is the thief of joy heb ik inmiddels vaak genoeg gelezen. En toch trap ik er nog steeds in.
Dus wat doe je daartegen? Alles verwijderen? Lijkt me lastig. LinkedIn is inmiddels ongeveer verplicht als student. Negeren dan maar? Misschien. Maar ook dat voelt als een tijdelijke oplossing.
Nee, ik denk dat het belangrijker is om je eigen successen serieuzer te nemen, hoe klein ze ook lijken. Want succes is relatief. Voor iemand die totaal niet lekker in zijn vel zit, kan uit bed komen en een productieve dag hebben al een enorme overwinning zijn, terwijl iemand anders dat niet eens als prestatie ziet. Dat betekent niet dat het minder waard is.
Aan het einde van de dag is jezelf die druk opleggen voor niemand goed, en al helemaal niet jezelf. Nu heb ik het geluk gehad dat ik ondanks ‘’mijn potentie’’ op mijn 26e nog steeds aan het studeren ben, dus de druk van mijn familie is inmiddels wel verdwenen. Nu heb ik alleen nog maar druk om mijn studie in vier jaar af te ronden! Misschien kan ik in ieder geval stoppen met mezelf vergelijken met mensen op LinkedIn.
Maar ja, dat zijn mooie woorden. Waarschijnlijk lees ik straks na het opleveren van deze column weer een bericht van een 22-jarige student die “trots mag aankondigen” dat hij naast drie bestuursjaren, een startup en een minor in Singapore nu ook een traineeship heeft gevonden.
En nu ga ik eerst mijn planten water geven. Want dat vergeet ik inmiddels ook al drie weken.
Punt. Of had jij nog wat?