AI in Avansonderwijs: ‘Het is niet zomaar een toverstok’

Studenten op Avans mogen AI gebruiken als hulpmiddel, maar niet om hun werk volledig te laten maken. Opleidingen passen hun onderwijs aan op AI. Is het gebruik van kunstmatige intelligentie volgens docenten een zorgwekkende ontwikkeling of biedt het kansen?

Het gebruik van AI is toegestaan op Avans. Sterker nog, het wordt zelfs aangemoedigd, valt te lezen op het Intranet van Avans. Je werk volledig door AI laten maken mag niet, maar als hulpmiddel kun je het wel gebruiken.

Microsoft Copilot is de aangeraden AI-tool op Avans, en ook de enige waarbij je een account aan mag maken met je Avans e-mail. Toch mag je als student ook andere tools gebruiken, zoals ChatGPT of Claude AI.

De opleidingen dienen zich te houden aan de algemene AI-regelgeving op Avans. “De regels zijn beperkend, maar wel terecht”, stelt Julian van der Kleijn, docent ICT in Den Bosch. “Je mag AI niet zomaar voor alles gebruiken, maar dat is ook niet de bedoeling.”

Toetsing
Omdat studenten opdrachten kunnen laten maken door ChatGPT, leggen sommige opleidingen op Avans meer focus op schriftelijke en mondelinge toetsen. “Je merkt vaak al binnen de eerste paar minuten van een mondeling of studenten daadwerkelijk over de benodigde kennis beschikken”, zegt Jos van Weert, docent Werktuigbouwkunde in Den Bosch. AI kan bepaalde taken overnemen van studenten. Daarom kijken sommige opleidingen opnieuw naar hun manier van toetsen. “AI kan makkelijk verslagen schrijven voor onze studenten”, zegt Mirjam Straver, docent Verpleegkunde in Den Bosch. “Aan opdrachten die volledig gemaakt zijn door AI heb je niks. Daarom laten wij onze studenten meer presenteren, dan moeten ze zelf over de kennis beschikken om alles goed uit te leggen.”

Risico
Straver deed voor een master onderzoek naar hoe studenten generatieve AI, een vorm van kunstmatige intelligentie die zelf nieuwe content creëert, gebruiken. “Als studenten voor een opdracht knippen en plakken vanuit een AI-tool en de inhoud niet kritisch beoordelen, bestaat het risico dat ze de kennis niet eigen maken.” Ze is niet tegen AI-gebruik, maar vreest wel dat mensen er te afhankelijk van worden. Daarom heeft zij binnen de opleiding geadviseerd om sommige lessen te beginnen met de laptops dicht en de telefoon in de tas. “Dan kunnen de studenten geen AI gebruiken. De opdrachten maken ze dan zelf of in een groepsverband, zonder hulp van AI of het internet. Zo bouwen studenten een goede basis aan kennis op en ontdekken ze wat ze al weten en wat ze nog moeten leren.”

Ook bij de opleiding Accountancy beginnen ze soms de les zonder elektronica. Tijdens de opleiding werken ze namelijk met echte bedrijfsgegevens. Daarbij mogen studenten AI gebruiken. Maar persoonsgegevens of niet geopenbaarde bedrijfsplannen, mogen niet in de tools geplaatst worden.

Daarnaast moeten studenten volgens docent Accountancy Coen van Hout vooral blijven begrijpen hoe cijfers tot stand komen en wat die cijfers zeggen over de financiële situatie van een bedrijf. Hij vat het samen als: “Garbage in, garbage out.” Oftewel, mensen die een slechte AI-prompt invoeren, door een gebrek aan kennis van zaken, zullen ook een slecht antwoord terugkrijgen van AI.

ICT-docent Julian van der Kleijn ziet hetzelfde principe terug. “AI is niet zomaar een toverstok. Om goede resultaten te krijgen heb je nog steeds verstand van zaken nodig.”

Meegaan met de tijd
De opleiding Werktuigbouwkunde probeert AI juist meer te betrekken bij de lessen. “Het gebruik kun je toch niet tegenhouden”, legt Werktuigbouwkundedocent Van Weert uit. “Je moet ermee leren omgaan.” De studenten krijgen les in het maken van goede AI-prompts. Daarnaast zijn de docenten actief bezig met het stimuleren van AI-gebruik, zodat studenten leren wat je er wel en niet uit kunt halen. “Als studenten vragen hebben, vragen wij soms of ze het al aan AI hebben gevraagd.”

Van Weert is tevreden over het AI-gebruik van zijn studenten. “We zien dat ze soms al voorlopen op het werkveld met AI-gebruik. Wij merken bijvoorbeeld dat ze input geven over AI tijdens hun stage.” Volgens hem kunnen de studenten hun achterstand in ervaring door AI beter inhalen. “Door het te gebruiken als hulpmiddel, kunnen zij sneller te werk gaan.”

Bij de opleiding ICT zijn ze iets minder tevreden met het AI-gebruik van de studenten. Niet omdat zij het te veel gebruiken, maar juist omdat sommigen het te weinig gebruiken. “Ik kom nog steeds taalfouten tegen in hun werk”, geeft Van der Kleijn aan. “Dat is zonde, want dat kost punten en AI kan ze helpen hun tekst beter te maken.” Dat betekent niet dat alle studenten achterlopen op het gebied van AI. “Dat heeft te maken met de adoptiecurve van Rogers”, stelt hij. “Dat betekent dat de ene persoon sneller meegaat met innovatie dan anderen.”

Bestaanszekerheid
Bij de opleiding Accountancy draait het om het analyseren en begrijpen van cijfers. Cijfers verwerken en de boekhouding bijhouden, dat kan AI ook. Toch is docent Van Hout er niet bang voor dat AI de functie van accountant op lange termijn overneemt. “De functie van accountant wordt alleen maar belangrijker”, stelt hij. “AI kan veel verwerken, maar de uitkomsten moeten altijd gecontroleerd en beoordeeld worden, want er kunnen fouten in zitten. Daar heb je iemand met verstand voor nodig.”